Televisie is al tientallen jaren een vast onderdeel van ons dagelijks leven. Wat begon als een groot, zwaar apparaat met een bolrond scherm en maar een paar zenders, is uitgegroeid tot een dunne, slimme flatscreen met toegang tot duizenden programma’s. De manier waarop mensen naar het scherm kijken is in de loop der jaren totaal anders geworden. Waar vroeger het hele gezin op een vaste tijd voor de buis zat, bepaalt iedereen nu zelf wanneer en wat hij kijkt. Die verandering is groter dan je misschien denkt.
Van antenne tot streamingdienst: de geschiedenis van de buis
In Nederland begon de reguliere televisie-uitzending in 1951. Er was slechts één zender en de beelden waren in zwart-wit. Een toestel was duur, dus veel mensen keken bij buren of in cafés. In de jaren zeventig kwamen kleurenbeelden, en in de jaren tachtig kwamen er steeds meer zenders bij. Kabelteleviste maakte het mogelijk om tientallen kanalen te ontvangen. De echte omslag kwam met de komst van het internet. Streamingdiensten als Netflix, Videoland en Disney+ zorgden ervoor dat mensen niet meer hoefden te wachten op een vast tijdstip. Je kiest zelf een serie of film en kijkt die precies wanneer het jou uitkomt. Die vrijheid heeft het kijkgedrag van miljoenen Nederlanders veranderd.
Slim scherm: wat een moderne tv allemaal kan
Een hedendaagse televisie is veel meer dan een apparaat om uitzendingen op te ontvangen. De meeste nieuwe toestellen zijn zogenoemde smart tv’s. Ze zijn verbonden met het internet en hebben ingebouwde apps waarmee je direct naar streamingdiensten, YouTube of zelfs sociale media kunt gaan. Veel schermen ondersteunen 4K-resolutie, wat betekent dat beelden vier keer zo scherp zijn als de oudere HD-kwaliteit. OLED en QLED zijn populaire scherntechnologieën die zorgen voor diepe zwarten en heldere kleuren. Sommige modellen reageren op je stem, zodat je met een simpel commando van zender kunt wisselen of het volume aanpast. De afstandsbediening is daarmee niet meer het enige stuurmiddel in huis.
Wat je moet weten voor je een nieuwe tv koopt
Bij het kiezen van een nieuw toestel komen veel mensen voor vragen te staan. Welk schermformaat past in de kamer? Een veelgebruikte richtlijn is dat de kijkafstand ongeveer twee tot twee en een half keer zo groot moet zijn als de schermdiagonaal. Zit je op twee meter afstand, dan is een scherm van ongeveer 55 inch een goede keuze. Naast de grootte speelt de beeldtechnologie een grote rol. OLED-schermen zijn dunner en geven betere contrasten, maar ze zijn ook duurder. LCD-schermen met LED-achtergrondverlichting zijn betaalbaarder en ook prima geschikt voor de meeste woonkamers. Kijk ook naar het aantal HDMI-aansluitingen, zeker als je een spelcomputer of soundbar wilt aansluiten. Een goede geluidskwaliteit wordt vaak vergeten bij de aanschaf, maar maakt het kijkplezier veel groter.
Lineaire tv versus on demand: wat kijkt Nederland het meest
Ondanks de opkomst van streamingdiensten kijkt een groot deel van Nederland nog steeds naar lineaire televisie, dus naar live-uitzendingen op vaste tijden. Het Nationaal Onderzoek Multimedia toont aan dat ouderen vaker naar traditionele zenders kijken, terwijl jongere kijkers vaker kiezen voor on demand content. Toch zijn ook jongeren op bijzondere momenten massaal voor de reguliere buis te vinden, denk aan grote sportevenementen, verkiezingsuitzendingen of populaire talentenshows. De kijkcijfers voor dit soort momenten lopen soms op tot meer dan twee miljoen kijkers tegelijk. Dat laat zien dat het klassieke omroepmodel nog steeds een plek heeft, ook in een tijd waarin iedereen zijn eigen kijkschema samenstelt.
Veelgestelde vragen
Hoeveel uur televisie kijkt de gemiddelde Nederlander per dag?
De gemiddelde Nederlander kijkt ongeveer twee tot drie uur per dag naar een scherm voor televisiecontent. Dat is inclusief het kijken via streamingdiensten op een smart tv. Onder jongeren ligt dit gemiddelde lager, bij ouderen hoger.
Wat is het verschil tussen OLED en LED bij een televisie?
Bij een OLED-scherm geeft elke pixel zelf licht, waardoor zwarte tinten echt zwart zijn en het contrast hoog is. Bij een LED-scherm zorgt een achtergrondverlichting voor het beeld, wat iets minder diep contrast geeft. OLED is vaak duurder, maar levert over het algemeen een betere beeldkwaliteit op.
Kan ik mijn oude tv aansluiten op een streamingdienst?
Een oudere tv zonder internetverbinding kun je alsnog geschikt maken voor streaming. Dat doe je met een zogenoemde mediaspeler, zoals een Amazon Fire Stick of een Google Chromecast. Je sluit zo’n apparaatje aan via de HDMI-poort en hebt daarna toegang tot streamingdiensten.
Hoe lang gaat een televisie gemiddeld mee?
Een televisie gaat gemiddeld zeven tot tien jaar mee. De levensduur hangt af van het gebruik, de kwaliteit van het toestel en de technologie. OLED-schermen kunnen na vele jaren iets in helderheid afnemen, maar dit valt in de praktijk zelden op bij normaal gebruik.
