Harige rupsen herkennen doe je door te letten op de kleur, de stand van de haren en opvallende vlekken of borsteltjes. Kijk ook op welke plant de rups zit en of je er meer bij elkaar ziet. Een foto van de rug en de zijkant helpt om soorten met elkaar te vergelijken.
Raak een onbekende rups niet aan. Sommige soorten hebben irriterende haren, ook als die niet duidelijk zichtbaar zijn.
Harige rupsen herkennen: let op deze kenmerken
De beharing alleen is meestal niet genoeg om een soort te herkennen. Bekijk daarom de combinatie van kenmerken:
- Kleur en patroon: let op stippen, vlekken en strepen op de rug en langs de zijkanten.
- Vorm van de haren: zijn ze gelijkmatig verdeeld of staan ze in losse plukjes en borsteltjes?
- De plant: noteer of de rups bijvoorbeeld op een eik, braam of andere plant zit. Een rondlopende rups kan wel onderweg zijn en hoeft niet op zijn voedselplant te zitten.
- Alleen of in een groep: sommige rupsen zitten samen, andere vind je vaker afzonderlijk.
- Plek en tijd: noteer waar en in welke maand je de rups ziet. Niet elke soort is het hele jaar zichtbaar.
Rupsen kunnen er jong anders uitzien dan wanneer ze bijna volgroeid zijn. Vergelijk daarom meerdere kenmerken en trek geen conclusie op basis van alleen de kleur.
Vier harige rupsen die je kunt tegenkomen
Rups van de zuringuil. Deze donkere rups heeft haren en een opvallend patroon met rode vlekjes op de rug en witte vlekjes langs de zijkanten. Je kunt hem onder meer op zuring, weegbree en braam vinden. Ook op houtige planten, zoals wilg en meidoorn, komt hij voor.
Rups van de meriansborstel. Op de rug staan meestal vier lichte, borstelachtige haarbundels. Aan de achterkant valt een langere, roodachtige haarpluim op. De kleur van de rups en de borstels kan verschillen.
Rups van de grote beer. Deze rups is dicht behaard en oogt donker, met vaak roodbruine haren langs de zijkanten. Hij wordt ook wel een beerrups genoemd. Door de dichte beharing vallen kleine details van het lichaam minder goed op.
Eikenprocessierups. Deze rups is grijsgrauw en heeft lange, lichte haren. Je ziet eikenprocessierupsen vaak in groepen op eiken, soms bij een nest van spinsel op de stam of een tak. De irriterende brandharen zijn veel kleiner dan de lange haren die je ziet.
Zo vergelijk je jouw vondst
Maak van enige afstand een scherpe foto van boven en, als dat lukt, van de zijkant. Zet ook de plant of boom op de foto. Zo blijven vlekken, haarbundels en de vindplek zichtbaar wanneer je de rups vergelijkt met afbeeldingen in een rupsenoverzicht.
Lijkt de rups op een eikenprocessierups? Blijf dan uit de buurt van de rupsen en het spinselnest. Ook een oud nest kan nog brandharen bevatten. Zie je een nest op een openbare plek, meld dit dan bij de gemeente.
Wat als je een harige rups hebt aangeraakt?
Wrijf niet over de huid. Verwijder mogelijke haartjes voorzichtig met plakband en spoel de huid daarna met lauw water. Neem bij klachten aan je ogen contact op met de huisarts. Bel 112 bij ernstige benauwdheid.
Laat de rups voor het herkennen zitten waar je hem vindt. Met een duidelijke foto en de naam van de plant heb je vaak al de beste aanwijzingen in handen.

