Bijen en hun vleugels: bouw, werking en beschadiging

Bijen hebben vier vleugels: twee voorvleugels en twee kleinere achtervleugels. Tijdens het vliegen werken de vleugels aan elke kant samen. Zoek je bijenvleugels voor een verkleedpak? Onderaan lees je waar je bij zo’n accessoire op kunt letten.

Hoe zien de vleugels van een bij eruit?

De vleugels van een bij zijn dun en meestal doorzichtig. Je ziet er fijne lijnen in lopen. Dat zijn vleugeladers: ze geven de vleugel stevigheid. De vleugels zitten vast aan het borststuk, niet aan het achterlijf.

Een bij heeft aan beide kanten een grote voorvleugel en een kleinere achtervleugel. Toch lijkt het soms alsof je maar twee vleugels ziet. Dat komt doordat de voor- en achtervleugel dicht bij elkaar liggen en tijdens het vliegen aan elkaar gekoppeld zijn.

Bij sommige bijen zijn de vleugels helder, bij andere lijken ze wat donkerder. De kleur en het patroon van de aders verschillen per soort. Ook lichtinval kan ervoor zorgen dat een vleugel glanst of een andere kleur lijkt te hebben.

Hoe werken bijenvleugels tijdens het vliegen?

Aan de achtervleugels zitten kleine haakjes. Daarmee worden de voor- en achtervleugel aan elke kant met elkaar verbonden. Zo vormen ze tijdens de vlucht samen een groter vliegoppervlak. In rust kunnen de vleugels weer van elkaar loskomen.

Spieren in het borststuk zorgen voor de vleugelslag. De vleugels bewegen daarbij niet alleen op en neer, maar draaien ook. Door die beweging kan een bij opstijgen, van richting veranderen en bij een bloem landen.

Het bekende gezoem ontstaat door de snelle beweging van de vleugels en de trillingen die daarbij vrijkomen. De toon kan veranderen als de bij anders beweegt, bijvoorbeeld wanneer ze ergens tegenaan vliegt of stil op een bloem zit.

Kan een bij met beschadigde vleugels vliegen?

Vleugels slijten door gebruik. Je kunt bij een oudere bij rafelige randen of kleine beschadigingen zien. Een bij kan met lichte slijtage soms nog vliegen, maar ernstig beschadigde vleugels maken dat moeilijk of onmogelijk.

Een volwassen bij kan haar vleugels niet opnieuw laten aangroeien. Probeer een beschadigde vleugel daarom niet te knippen, lijmen of recht te trekken. De vleugels zijn kwetsbaar en je kunt de schade daarmee groter maken.

Zit een bij met beschadigde vleugels op een plek waar iemand erop kan stappen? Je kunt haar voorzichtig met een blaadje naar een beschutte plek in de buurt verplaatsen. Pak haar liever niet bij de vleugels vast.

Bijenvleugels als verkleedaccessoire

Bijenvleugels voor een verkleedpak worden meestal op de rug gedragen, vaak met elastische banden. Ze verschillen van echte bijenvleugels: het zijn decoratieve vleugels, soms samen met een diadeem met voelsprieten.

Let bij het kiezen vooral op de maat en de banden. Voor een kind moeten de vleugels goed blijven zitten zonder te knellen. Een zacht en licht model is prettig om binnen te dragen. Brede vleugels zien er opvallend uit, maar kunnen bij spelen of zitten sneller in de weg zitten.

Wil je een bij buiten bekijken, let dan eens op de kleine achtervleugels. Die vallen pas goed op wanneer de bij rustig zit en haar vleugels van elkaar losmaakt.