Wanneer wortels oogsten? Zo herken je het juiste moment

Je kunt wortels oogsten zodra ze de gewenste dikte hebben en goed smaken. Zomerwortels zijn vaak vanaf juni klaar, terwijl je winterwortels meestal in de herfst oogst. Het precieze moment hangt af van het ras, de zaaidatum en het weer.

Wanneer wortels oogsten per soort?

Zomerwortels groeien meestal sneller en blijven kleiner dan winterwortels. Je kunt ze vaak ongeveer 10 tot 14 weken na het zaaien oogsten. Wortels die vroeg in het voorjaar buiten zijn gezaaid, zijn soms vanaf half juni klaar. Later gezaaide wortels oogst je in de zomer of herfst.

Winterwortels worden doorgaans groter en hebben meer tijd nodig. Reken meestal op ongeveer 16 tot 24 weken na het zaaien. Ze zijn vaak in de herfst klaar, maar een vroeg gezaaide winterwortel kan ook al in de zomer groot genoeg zijn. De naam zegt dus iets over het soort wortel, niet dat je altijd tot de winter moet wachten.

Op het zaadzakje staat vaak een oogstperiode voor het gekozen ras. Zie die als richtlijn: bij koud weer kunnen wortels langzamer groeien.

Zo zie je of een wortel klaar is

De dikte geeft een goede eerste aanwijzing. Maak met je vingers wat aarde rond de bovenkant van een wortel los. Vergelijk de dikte met wat je van het ras verwacht. Een zomerwortel kun je al jong en dun eten; een winterwortel laat je meestal langer doorgroeien.

Het loof alleen vertelt niet of een wortel oogstklaar is. Veel blad betekent niet automatisch dat er een dikke wortel onder zit. Trek daarom één proefwortel uit de grond en bekijk en proef hem. Is hij nog erg dun en wil je een grotere opbrengst? Laat de rest dan nog even staan en probeer later opnieuw.

Je hoeft niet alles tegelijk te oogsten. Haal eerst de grootste wortels uit de rij en laat kleinere exemplaren verder groeien. Druk de aarde rond de achtergebleven wortels weer aan.

Wat gebeurt er als je te lang wacht?

Een wortel wordt niet onbeperkt lekkerder als hij blijft staan. Te grote of oude wortels kunnen taai of houtig worden en minder prettig smaken. Ook kunnen ze barsten, bijvoorbeeld na een droge periode gevolgd door veel regen. Zie je scheuren of twijfel je over de kwaliteit, oogst dan een proefwortel.

Winterwortels kunnen bij zacht weer nog een tijd in de grond blijven. Op natte grond neemt wel de kans op rot toe. Bij strenge vorst kan de grond bevriezen, waardoor oogsten lastig wordt en wortels beschadigd kunnen raken. Oogst daarom liever voordat langdurige vorst begint.

Wortels oogsten zonder ze te breken

Op losse, licht vochtige grond kun je een wortel vaak aan de basis van het loof vastpakken en voorzichtig omhoog trekken. Zit hij vast? Maak de grond ernaast los met een tuin- of spitvork. Steek de vork op enige afstand van de wortels in de grond, zodat je ze niet raakt.

Schud de losse aarde eraf en draai of snijd het loof eraf als je de wortels niet meteen gebruikt. Oogst bij voorkeur vlak voor gebruik: een proefwortel laat je snel zien of de rest van de rij al de juiste maat en smaak heeft.